ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ “การศึกษา” หมายถึง กระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคลและสังคม โดยผ่านการถ่ายทอดความรู้ การฝึกอบรม การสืบสานวัฒนธรรม และการสร้างองค์ความรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
- ความหมายทั่วไป (ความหมายกว้าง): กระบวนการส่งผ่านความรู้ ค่านิยม และจารีตประเพณีจากรุ่นสู่รุ่นผ่านประสบการณ์ต่างๆ
- ความหมายทางเทคนิค (ความหมายแคบ): การเรียนการสอนอย่างเป็นทางการในสถานศึกษาที่มีการกำหนดหลักสูตรชัดเจน
- รากศัพท์ภาษาอังกฤษ (Education): มาจากภาษาละตินว่า "Educere" แปลว่า การนำออกมา หรือการพัฒนาศักยภาพที่ซ่อนอยู่ภายในตัวมนุษย์ [1]
รูปแบบของการจัดการศึกษา (ตามกฎหมายไทย)
ตาม กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) และ พ.ร.บ. การศึกษาฯ ได้แบ่งการศึกษาออกเป็น 3 รูปแบบ: [1]
- การศึกษาในระบบ (Formal Education): การศึกษาที่กำหนดจุดมุ่งหมาย หลักสูตร ระยะเวลา และการวัดผลที่แน่นอน เช่น การเรียนในโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย
- การศึกษานอกระบบ (Non-Formal Education): การศึกษาที่มีความยืดหยุ่นในเรื่องหลักสูตรและระยะเวลา เพื่อตอบโจทย์กลุ่มคนที่พลาดโอกาสจากระบบปกติ เช่น กศน. หรือคอร์สฝึกวิชาชีพสั้นๆ
- การศึกษาตามอัธยาศัย (Informal Education): การเรียนรู้ที่ผู้เรียนศึกษาด้วยตนเองตามความสนใจ จากประสบการณ์ บุคคล สื่อ หรือแหล่งความรู้ต่างๆ ในชีวิตประจำวัน
จุดมุ่งหมายสูงสุดของการศึกษา
ตามนิยามของ องค์การยูเนสโก (UNESCO) การศึกษามีเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้ครอบคลุม 4 เสาหลัก (The Four Pillars of Learning)
- Learning to know: เรียนเพื่อรักษารู้และเข้าใจ
- Learning to do: เรียนเพื่อปฏิบัติและทำงานได้จริง
- Learning to be: เรียนเพื่อพัฒนาศักยภาพและคุณค่าของตนเอง
- Learning to live together: เรียนเพื่อการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างมีความสุข
.